Photo Specials

ΤΙ ΕΜΑΘΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ ΣΕ ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΟ ΕΠΙ 30 ΗΜΕΡΕΣ

Οι εμπειρίες μιας φωτογράφου που ανέθεσε στον εαυτό της μια ενδιαφέρουσα αποστολή!

Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων λατρεύει τα χρώματα, τα οποία , έτσι κι αλλιώς, κυριαρχούν πάντου στον περίγυρό μας κάθε στιγμή της ζωής μας, επιδρώντας θετικά τόσο στο σώμα όσο και στο μυαλό μας. Γιατί λοιπόν αξίζει να αφιερώσουμε ένα ολόκληρο μήνα τραβώντας ασπρόμαυρες φωτογραφίες;

Η φωτογράφος και συγγραφέας Megan Kennedy, με έδρα της πρωτεύουσα της Αυστραλίας Καμπέρα, επιχείρησε να απαντήσει στο ερώτημα. Το σχετικό άρθρο της παρουσιάστηκε στο DPS. Aς δούμε το σκεπτικό που μας προτείνει!


Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1930, η έγχρωμη φωτογραφία δεν ήταν εύκολη διαδικασία για τον πολύ κόσμο. Η έγχρωμη εκτύπωση, από την άλλη, παρέμεινε μια δυσπρόσιτη επιλογή μέχρι τη δεκαετία του 1960. Την περίοδο εκείνη, πρωτοπόροι φωτογράφοι όπως ο Ansel Adams και ο Henri Cartier Bresson, έθεσαν τα πρότυπα στην ασπρόμαυρη φωτογραφία, με έμφαση στους τομείς της σύνθεσης και της σωστής διαχείρισης του φωτός, αναδεικνύοντας έτσι τα καλλιτεχνικά πλεονεκτήματα της ασπρόμαυρης φωτογραφίας που ισχύουν αναλλοίωτα μέχρι σήμερα.

Προσωπικά, φωτογραφίζω κυρίως με χρώμα. Αλλά με δεδομένο πως το μεγαλύτερο κομμάτι της ιστορίας του μέσου κυριαρχείται από λήψεις σε ασπρόμαυρο, σκέφτηκα ότι θα ήταν ενδιαφέρον να  τις δοκιμάσω κι εγώ πιο συστηματικά. Έτσι, έθεσα στον εαυτό μου μια πρόκληση: να φωτογραφίζω ασπρόμαυρα με την ψηφιακή μου μηχανή, τουλάχιστον μια φορά την ημέρα, επί ένα μήνα.

Ρυθμίσεις μηχανής

Ξεκίνησα από το βασικότερο: επέλεξα το Monochrome mode για τη φωτογραφική μηχανή μου. Σε αυτή τη λειτουργία, η κάμερα καταγράφει ασπρόμαυρες λήψεις όταν φωτογραφίζετε σε JPEG. Η οθόνη LCD προβάλλει επίσης τις εικόνες ασπρόμαυρες τόσο στο Live View όσο και στο Gallery. Παρότι οι παραπάνω επιλογές με έκαναν να θέλω να τσεκάρω κάθε μια λήψη μου χωριστά προτού συνεχίσω να τραβάω, η διαδικασία τού να βλέπω απευθείας το αποτέλεσμα σε ασπρόμαυρο αποδείχτηκε πολύ χρήσιμη, καθώς βοηθάει τα μάτια να προσαρμόζονται ώστε να βλέπουν το περιβάλλον «ασπρόμαυρο». Επίσης θεώρησα χρήσιμο να αυξήσω λίγο το κοντράστ, γιατί δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που τα αποτελέσματα στη συγκεκριμένη λειτουργία προκύπτουν αρκετά άτονα.

Το επόμενο βήμα ήταν να ρυθμίσω τη φωτογραφική μηχανή μου να φωτογραφίσει ταυτόχρονα σε JPEG+RAW αρχεία, προκειμένου να μπορώ να εκμεταλλευτώ τα πρόσθετα πλεονεκτήματα επεξεργασίας που μου δίνουν τα τελευταία.

Ένα νέο επιπέδο ενδιαφέροντος

Ένα πράγμα που γρήγορα συνειδητοποίησα, κατά τη διαδικασία των λήψεων, ήταν η δύναμη που μπορεί να προσδώσει στην ατμόσφαιρα μιας εικόνας, η αφαίρεση των χρωμάτων από αυτή. Έχοντας δουλέψει και παλιότερα με το ασπρόμαυρο (τόσο με φιλμ όσο και ψηφιακά), ξέρω πως αυτό μπορεί να προσφέρει εξαιρετικά αποτελέσματα. Ωστόσο η αίσθηση του να δουλεύω ψηφιακά με το ασπρόμαυρο, χωρίς εναλλακτική επιλογή λήψης, ήταν καινούρια και αναζωογονητική για μένα.

Αυτό που μου έκανε ξεχωριστή εντύπωση είναι το πώς μια ασπρόμαυρη φωτογραφία μπορεί να διαχωρίσει τον καθημερινό κόσμο και τον τρόπο απεικόνισής του. Αυτός ο διαχωρισμός παρουσιάζει τα εκάστοτε θέματα των λήψεων υπό ένα (κυριολεκτικά και μεταφορικά) διαφορετικό φως που προκαλεί ποικιλία  νέων σκέψεων στο μυαλό του θεατή, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί μια ιδιαίτερη σύνδεση μεταξύ θεατή – εικόνας.

Το χρώμα αποσπά

Όταν τραβάτε σε ασπρόμαυρο, μπορείτε να εκτιμήσετε καλύτερα το πόσο κυρίαρχο ρόλο (μπορεί να) παίζει το χρώμα πάνω από μια φωτογραφία. Aποφασίζοντας να εστιάσω αποκλειστικά στο ασπρόμαυρο, μπορούσα να κάνω τους πειραματιστούς μου, χωρίς το χρώμα να αποσπά την προσοχή μου. Μπορούσα να επικεντρωθώ στα βασικά της σύνθεσης και του φωτός, ψάχνοντας να ανακαλύψω ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που (μπορούν να) κάνουν μια φωτογραφική ιστορία συναρπαστική.

Πώς συμπεριφέρεται το φως

Ένα σημαντικό προσόν της φωτογραφίας είναι η ικανότητα παρατήρησης: ανθρώπων, τοπίων, φωτισμών και σκιών. Οι περισσότεροι φωτογράφοι έχουν μια βασική γνώση για το πώς συμπεριφέρεται το φως με βάση την εμπειρία που αποκομίζουν από αυτές ακριβώς τις παρατηρήσεις. Ωστόσο η ασπρόμαυρη φωτογραφία είναι σε θέση να αναδείξει την ευαισθησία του φωτός σε κάθε περιβάλλον με μεγαλύτερη οξύτητα απ’ ότι η έγχρωμη φωτογραφία.

Ο τρόπος «ανάγνωσης» μιας εικόνας επηρεάζεται από τους τόνους του φωτισμού της. Το σκληρό φως δημιουργεί φωτογραφίες υψηλού κοντράστ, με έντονες σκιές. Τονίζει το δράμα και την αμεσότητα. Το απαλό φως γεννά λήψεις περισσότερο «μαλακές» σε ατμόσφαιρα, με τόνους χαμηλότερης αντίθεσης.

Το ασπρόμαυρο μπορεί να περιγραφεί ως μια διαμάχη μεταξύ διαφορετικών διαβαθμίσεων φωτός και σκιών. Η διάρκειας 30 ημερών πρόκληση που έθεσα στον εαυτό μου, με ώθησε να ασχοληθώ περισσότερο με το φως. Αντιμετώπισα τις διαφορετικές προκλήσεις που μου επιφύλαξε ο φωτισμός, σε κάθε μια από τις λήψεις που επιχείρησα, ως μια ευκαιρία να δοκιμάσω τις δεξιότητές μου και να πειραματιστώ.

Βλέποντας διαφορετικά

Από την τέταρτη ήδη ημέρα του μήνα, άρχισα να εξετάζω καθημερινά τα πράγματα γύρω μου, με περισσότερο φωτογραφικό μάτι. Περπατώντας λ.χ. το δρόμο μπροστά από το σπίτι μου, άρχισα να παρατηρώ τη βλάστηση, η οποία θα μπορούσε να έχει ενδιαφέρον στο ασπρόμαυρο. Η υφή στο πεζοδρόμιο που περπατούσε ξεχώριζε επίσης. Επειδή σκόπιμα είχα καθορίσει συγκεκριμένο χρόνο για τις καθημερινές φωτογραφίσεις αυτού του project, το μυαλό μου άρχισε να εργάζεται δημιουργικά για να αναζητήσει περισσότερες σχετικές φωτογραφικές ευκαιρίες. Ένιωσα πιο εμπνευσμένη. Κυριάρχησε μέσα μου η διάθεση να αναζητήσω την καλύτερη λήψη, όχι τις πολλές λήψεις – η δημιουργικότητά μου ξεχείλιζε!

Συμπέρασμα

Η φωτογράφιση σε ασπρόμαυρο επί 30 ημέρες ήταν μια διασκεδαστική πρόκληση, που μου προσέφερε πολλαπλές ανταμοιβές. Με βοήθησε να ανακαλύψω μια φρέσκια προσέγγιση στη φωτογραφία και με ενέπνευσε να πειραματιστώ.

Παρότι μπορείτε να μετατρέψετε οποιαδήποτε φωτογραφία σε ασπρόμαυρη στο στάδιο της επεξεργασίας της, είναι καλό να ξέρετε πως το να βγείτε με πρόθεση να επιχειρήσετε απευθείας ασπρόμαυρες λήψεις είναι μια εντελώς διαφορετική διαδικασία. Θα σας προκαλούσε να τη δοκιμάσετε οποτεδήποτε έχετε την ευκαιρία: ποτέ δεν ξέρετε τι μπορεί να ανακαλύψετε.

Σχετικά με το συντάκτη

Κωνσταντίνος Φλώρος

Κωνσταντίνος Φλώρος

Στην Νexus Publications AΕ από το 1998, είναι σήμερα ο Διευθυντής Εκδόσεων της εταιρίας. Mέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Περιοδικών Ήχου και Εικόνας (EISA) από το 2003. Μέλος της Ένω­σης Συντακτών Περιοδικού-Ηλεκτρονικού Tύπου (EΣΠΗΤ) και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (ΙFJ) από το 2005.

Θέλετε να σας ενημερώνουμε προσωπικά;