Photo Specials

ΤΗΛΕΦΑΚΟΣ: ΟΤΑΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΕΙ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ!

Πώς μπορούν να καταγραφούν στιγμιότυπα συνωστισμού εκεί που… δεν υπάρχουν!

Αυτήν την περίοδο, όπου τα μέτρα για τη μείωση της εξάπλωσης του νέου κορωνοϊού χαλαρώνουν και επιστρέφουμε στην κανονικότητα, εικόνες και βίντεο που βλέπουμε στα ΜΜΕ αλλά και στα social media και δείχνουν ανθρώπους συνωστισμένους σε ουρές, πάρκα, παραλίες, χωρίς να τηρούν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας, είναι λογικό να μας προκαλούν αίσθηση, εκνευρισμό και ανασφάλεια. Οι σκηνές αυτές, όμως, αν και συχνότατα αληθείς, μπορούν να αποδειχθούν παραπλανητικές, μόνο και μόνο λόγω του φακού που έχει επιλεχθεί για τη λήψη τους!

Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τον κλασικό φωτογραφικό κανόνα που λέει πως, όταν θέλουμε να “γεμίσουμε” το κάδρο μας, χρησιμοποιούμε φακούς zoom ή τηλεφακούς. Αυτή η επιλογή έχει ως αποτέλεσμα την συμπίεση των στοιχείων του προσκηνίου και του φόντου μιας εικόνας: τα πάντα έρχονται πιο κοντά μεταξύ τους απ’ ότι είναι στην πραγματικότητα!

Το video που ακολουθεί, από την ταινία Tinker Tailor Soldier Spy του 2011, οπτικοποιεί (και παράλληλα πιστοποιεί) εύγλωττα την παραπάνω θεωρία, με τη βοήθεια ενός φακού …2000mm!

Αυτή η τεχνική είναι, συνεπώς, χρήσιμη όταν πρέπει να αποδοθεί πιο ζωντανή και πιο πλούσια μια εικόνα, ωστόσο μπορεί θαυμάσια να χρησιμοποιηθεί (και) για να παραπλανήσει σκόπιμα(;) το θεατή της! Ας δούμε, για παράδειγμα, μια λήψη της φωτογράφου Mindy Schauer, για λογαριασμό της εφημερίδας Orange County Register, στις ΗΠΑ, η οποία τραβήχτηκε στις 25/4/20 και έγινε viral, προκαλώντας μεγάλη συζήτηση για την κατάφωρη παραβίαση των κανόνων του social distancing, οδηγώντας τελικά τον Κυβερνήτη της California Gavin Newsom να κλείσει προσωρινά όλες τις παραλίες και τα πάρκα της επαρχίας Orange στη συγκεκριμένη πολιτεία!

Δείτε την επίμαχη εικόνα όπως δημοσιεύτηκε στο Twitter, από τον επίσημο λογαριασμό της εφημερίδας:

Ήταν πραγματική η λήψη; Μάλιστα είναι η απάντηση! Τραβήχτηκε ωστόσο με ένα φακό 380mm, όπως καταδεικνύουν τα ίδια τα EXIF data της λήψης – η φωτογράφος είχε ισχυριστεί πως ο φακός της λήψης ήταν 300mm:

Δείτε τι αποκαλύπτει το αναλυτικό σχετικό ρεπορτάζ του ειδησεογραφικού σταθμού KTLA 5, ο οποίος έδειξε πλάνα της παραλίας που φωτογράφισε η Schauer, τα οποία λήφθηκαν την ίδια μέρα (με διαφορά περίπου δύο ώρες από τη στιγμή της λήψης) από κάμερα ελικοπτέρου – με διαφορετικό φυσικά φακό!

Ο Εxecutive Εditor της εφημερίδας, Frank Pine, έγραψε ένα σχετικό άρθρο που έχει τίτλο OC beach photo: Real news sometimes stranger than #fakenews και αξίζει να διαβάσετε, αφού έχει ευρύτερο ενδιαφέρον: σε αυτό υπερασπίστηκε τη δουλειά της φωτογράφου επισημαίνοντας ότι «τράβηξε <…> με τηλεφακό επειδή ήθελε να συμπεριλάβει (σ.σ.: στο κάδρο της) όσο το δυνατόν περισσότερη έκταση από την παραλία, προκειμένου να απεικονίσει με ακρίβεια τη σκηνή».

Παρόμοιες καταστάσεις δεν καταγράφηκαν ασφαλώς μόνο στις ΗΠΑ! Για να έλθουμε στην ελληνική πραγματικότητα, αρκεί να θυμηθούμε το παρακάτω video, το οποίο προέρχεται από ρεπορτάζ που προβλήθηκε στο τηλεοπτικό κανάλι Open και αφορά τους περιπατητές της Νέας Παραλίας Θεσσαλονίκης, στις 30/3/20.

H κοσμοσυρροή (ή “κοσμοσυρροή” αν προτιμάτε) που κατέγραψε ο τηλεοπτικός φακός, είχε ως αποτέλεσμα το κλείσιμο της Παραλίας από το μεσημέρι της αμέσως επόμενης ημέρας. Ο θόρυβος που ξεσηκώθηκε για το αν ήταν ένα πραγματικό ζωντανό ρεπορτάζ ή ένα κατασκευασμένο προϊόν μοντάζ, οδήγησε τελικά τη σελίδα ellinikahoaxes.gr στο να διερευνήσει τι είχε συμβεί. Το συμπέρασμα για το video; “Ηταν πραγματικό ζωντανό (live) ρεπορτάζ. Η λήψη ζουμ δημιούργησε εικόνα πυκνότητας” – πανομοιότυπο δηλαδή με αυτό για τη φωτογραφία της Schauer!

Υπάρχουν, συνεπώς, φορές όπου, αποδεδειγμένα, η τεχνολογία χρησιμοποιείται (στρατεύεται εάν θέλετε!) για την επίτευξη ενός συγκεκριμένου αποτελέσματος – το αν αυτό είναι “σωστό” ή “όχι” εναπόκειται τελικά στη δική μας κρίση…

  • Φωτό στην κορυφή της σελίδας: parth upadhyay – Unsplash

Aρθρογράφος

Νίκος Κατσουλώτος

Νίκος Κατσουλώτος

Διδάκτορας Ψηφιακών Τεχνών, με ειδίκευση στο cinemagraph (Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου) και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στις Εφαρμοσμένες Τέχνες, με θέμα την πολιτική αφίσα (Ακαδημία Τεχνών του Νόβι Σαντ). Είναι Πτυχιούχος Γραφιστικής από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και συνεργάτης της Νexus Publications AE από το 2009, ως graphic designer και αρθρογράφος. Έχει συγγράψει τα βιβλία "Photoshop ...απλά!" και "Cinemagraph" που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις μας. Από το 2019 είναι contributing writer στην "ΗuffPost Greece" και συνεργάτης της "Εφημερίδας των Συντακτών".

Θέλετε να σας ενημερώνουμε προσωπικά;
   

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο