Ο ιδρυτής και ιστορικός διευθυντής του σημαντικότερου διεθνούς φεστιβάλ φωτορεπορτάζ έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 69 ετών, αφήνοντας πίσω του σχεδόν τέσσερις δεκαετίες αδιάκοπης υπεράσπισης της φωτογραφικής μαρτυρίας.
Ο κόσμος της φωτογραφίας και του φωτορεπορτάζ έχασε μία από τις πλέον εμβληματικές προσωπικότητές του. Ο Jean-François Leroy, ιδρυτής και επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες διευθυντής του Visa pour l’Image, πέθανε σήμερα, Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026, στο Παρίσι, σε ηλικία 69 ετών, έπειτα από μάχη με τον καρκίνο. Η είδηση έγινε γνωστή από την οικογένειά του και την ομάδα του φεστιβάλ.
Η συγκυρία προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη φόρτιση στην απώλειά του: ο Leroy έφυγε την ημέρα έναρξης της 38ης διοργάνωσης του Visa pour l’Image στο Perpignan, του θεσμού με τον οποίο ταύτισε ουσιαστικά τη ζωή του. Η κατάσταση της υγείας του δεν του είχε επιτρέψει να βρίσκεται φέτος εκεί, για μία τελευταία διοργάνωση του φεστιβάλ που ο ίδιος συνήθιζε να αποκαλεί «το μωρό του».
Μια ζωή αφιερωμένη στο φωτορεπορτάζ
Γεννημένος στο Παρίσι το 1956, ο Jean-François Leroy πέρασε αρχικά από τον χώρο της ίδιας της φωτογραφικής λήψης. Εργάστηκε στη Sipa Press, ασχολήθηκε με φωτογραφικά περιοδικά και υπήρξε, μεταξύ άλλων, αρχισυντάκτης του Photo Magazine. Πολύ γρήγορα όμως αντιλήφθηκε ότι η πραγματική του αποστολή βρισκόταν αλλού: στο να αναδεικνύει τις εικόνες και τους φωτογράφους που θεωρούσε ότι άξιζε να δει ο κόσμος.
Το 1989, με την υποστήριξη του θρυλικού διευθυντή του Paris Match Roger Thérond και τη συνεργασία του Michel Decron, δημιούργησε στο Perpignan το Visa pour l’Image. Η αρχική ιδέα εξελίχθηκε σε έναν παγκόσμιο θεσμό: εκθέσεις σε ολόκληρη την πόλη, βραδινές προβολές στο Campo Santo, συναντήσεις φωτογράφων και επαγγελματιών, βραβεία και υποτροφίες — και, πάνω απ’ όλα, έναν τόπο στον οποίο το φωτορεπορτάζ αντιμετωπιζόταν ως ουσιώδες κομμάτι της δημοσιογραφίας και όχι απλώς ως εικόνα.
Υπό τη διεύθυνσή του, το Visa pour l’Image έγινε το ετήσιο σημείο συνάντησης φωτορεπόρτερ, photo editors, πρακτορείων και εκδοτών από ολόκληρο τον κόσμο. Σήμερα καταγράφει περισσότερες από 220.000 επισκέψεις, πάνω από 1.000 διαπιστευμένους επαγγελματίες και συμμετοχές από περισσότερες από 40 χώρες κάθε χρόνο.
Ένας ακούραστος υπερασπιστής της αληθινής εικόνας
Ο Leroy δεν υπήρξε ποτέ ένας ουδέτερος διαχειριστής ενός φεστιβάλ. Είχε άποψη, πάθος, συχνά οξύ λόγο και, πάνω απ’ όλα, μια σχεδόν απόλυτη πίστη στην αποστολή του φωτορεπόρτερ: να βρίσκεται εκεί όπου συμβαίνουν τα γεγονότα και να καταγράφει την πραγματικότητα.
Για δεκαετίες μιλούσε για την οικονομική απαξίωση του επαγγέλματος, τη συρρίκνωση των φωτογραφικών πρακτορείων, τις εφημερίδες και τα περιοδικά που έστελναν όλο και λιγότερους φωτογράφους στο πεδίο, αλλά και τις απειλές κατά της ελευθερίας του Τύπου. Παράλληλα, μέσω του Visa, υποστήριξε γενιές δημιουργών και έφερε στο προσκήνιο έργα από πολέμους και κοινωνικές κρίσεις σε ολόκληρο τον κόσμο.
Τα τελευταία χρόνια βρέθηκε επίσης στην πρώτη γραμμή της συζήτησης για τη γενετική τεχνητή νοημοσύνη και την αξιοπιστία της εικόνας. Στο τελευταίο editorial του για τη διοργάνωση του 2026 επέμενε στη σημασία της επαληθευμένης πληροφορίας και της εικόνας που δημιουργείται από επαγγελματίες οι οποίοι βρίσκονται πραγματικά στο σημείο των γεγονότων. Μόλις τον περασμένο Απρίλιο έγραφε ότι ο αγώνας που είχε αρχίσει στο Perpignan σχεδόν σαράντα χρόνια πριν έπρεπε να συνεχιστεί, με πίστη στις αξίες της ελευθερίας και της δημοσιογραφίας.
Ίσως η φράση του που συνοψίζει καλύτερα ολόκληρη αυτή τη διαδρομή να είναι εκείνη που φιλοξενεί σήμερα και η επίσημη ιστοσελίδα του Visa pour l’Image: «Οι φωτογράφοι είναι τα μάτια μου στον κόσμο.»
Η απώλειά του αφήνει ένα τεράστιο κενό στο διεθνές φωτορεπορτάζ. Το Visa pour l’Image αποτελεί τη μεγαλύτερη κληρονομιά του· η αδιάλλακτη πίστη του στη δύναμη της αυθεντικής φωτογραφικής μαρτυρίας, ίσως τη σημαντικότερη.
