Δεν επρόκειτο απλώς για μια ακόμα ταξιδιωτική εμπειρία ή μια εντυπωσιακή λήψη, αλλά για μια βαθιά προσωπική διαδρομή που συνδέει τη φωτογραφία, την αντοχή, τη μνήμη και την ανάγκη του ανθρώπου να συνεχίζει να προχωρά.
Το κείμενο που ακολουθεί και υπογράφεται από τον ίδιο δεν είναι μια τυπική αφήγηση ανάβασης. Είναι μια εξομολόγηση ζωής. Ένα κείμενο για τις ρίζες που δεν υπήρξαν ποτέ, για τις αρχές που χρειάστηκε να γίνουν ξανά και ξανά, για τα βουνά που λειτουργούν σαν καθρέφτες, αλλά και για εκείνους τους ανθρώπους που στέκονται σιωπηλά δίπλα μας σε κάθε δύσκολη ανάβαση.
Από τα Πατήσια μέχρι το Kala Patthar, μία από τις πιο γνωστές και απαιτητικές ορειβατικές διαδρομές στην περιοχή του Έβερεστ, στο Νεπάλ, σε υψόμετρο άνω των 5.500 μέτρων, ο Φώτης Γιαούρτογλου γράφει για τη διαδρομή που δεν μετριέται σε χιλιόμετρα ή υψόμετρα, αλλά σε ανάσες και βήματα.
Φώτης Γιαούρτογλου
Ανάσα και βήμα
Μια διαδρομή χωρίς καταγωγή — μόνο ορίζοντα
Γιος μιας μεσοαστής οικογένειας Κωνσταντινουπολιτών μεταναστών, μεγάλωσα στα Πατήσια. Σε μια γειτονιά που τότε είχε ακόμα τον δικό της ρυθμό, πριν αρχίσουν όλα να αλλάζουν πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούσαμε να καταλάβουμε.
Δεν είχα ποτέ έναν τόπο να δείχνω και να λέω «από εδώ είμαι».
Κανένα χωριό, καμία πέτρα ριγμένη από κάποιον προπάππου, καμία ρίζα που να με κρατά δεμένο.
Για χρόνια πίστευα πως αυτό ήταν έλλειψη.
Σήμερα ξέρω πως ήταν ελευθερία.
Οι γονείς μου έφτασαν με μια βαλίτσα και μια ζωή που μόλις ξεκινούσε. Δεν είχαν τίποτα δεδομένο — μόνο την ανάγκη να προχωρήσουν. Να χτίσουν. Να αντέξουν. Σε μια ηλικία που οι περισσότεροι ακόμα ονειρεύονται, εκείνοι ήδη πάλευαν.
Ίσως γι’ αυτό μεγάλωσα πιστεύοντας πως η ζωή δεν είναι κάτι που σου δίνεται. Είναι κάτι που τολμάς.
Και την τόλμησα.
Την άλλαξα πολλές φορές μέσα σε πέντε δεκαετίες.
Ανέβηκα και έπεσα. Δημιούργησα και κατέστρεψα. Έγινα δούλος και αφέντης. Και κάθε φορά που όλα τελείωναν, στεκόμουν απέναντι στο ίδιο σημείο: την αρχή.
Εκεί έμαθα πως η πραγματική δύναμη δεν είναι να φτάνεις ψηλά — αλλά να έχεις το κουράγιο να ξαναξεκινάς.
Κάπου εκεί μπήκαν στη ζωή μου τα βουνά.
Όχι σαν φυγή.
Αλλά σαν καθρέφτης.
Στο βουνό δεν έχεις ιστορία να κουβαλήσεις. Δεν έχεις τίτλους να σε προστατεύουν. Δεν έχεις παρελθόν να σε ορίζει. Έχεις μόνο το σώμα σου, την ανάσα σου και το επόμενο βήμα.
Και το φως.
Το πρωινό φως που σπάει πάνω σε παγωμένες κορυφές.
Τη σκιά που απλώνεται αργά στις πλαγιές.
Τον άνεμο που δεν σε ρωτά αν αντέχεις — απλά φυσά.
Εκεί, κάθε εικόνα δεν είναι απλώς ένα κάδρο.
Είναι μια στιγμή που κερδήθηκε.
Κάθε ανάβαση μοιάζει με μια συμπυκνωμένη ζωή.
Ξεκινάς με δύναμη, συνεχίζεις με αμφιβολία, και κάπου πριν την κορυφή μένεις μόνος με τον εαυτό σου.
Δεν είναι η κορυφή που σε αλλάζει.
Είναι ό,τι χρειάστηκε για να φτάσεις μέχρι εκεί.
Στο Everest Base Camp και στο Kala Patthar δεν φωτογράφισα απλώς τοπίο.
Φωτογράφισα τη διαδρομή μου μέχρι εκεί.
Την απόσταση από αυτό που ήμουν…
…σε αυτό που συνεχίζω να γίνομαι.
Και σε όλη αυτή τη διαδρομή, υπάρχει ένας άνθρωπος που δεν φαίνεται πάντα στις φωτογραφίες, αλλά είναι μέσα σε κάθε μία. Η σύντροφός μου. Εκείνη που αντέχει τις απουσίες, τις σιωπές, την ένταση πριν από κάθε ανάβαση και την κούραση μετά. Που στέκεται δίπλα μου όχι μόνο όταν όλα πάνε καλά, αλλά κυρίως όταν πρέπει να ξαναρχίσω. Είναι το σταθερό μου σημείο σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει. Και αν εγώ μετράω τη ζωή σε ανάσες και βήματα, εκείνη είναι ο λόγος που βρίσκω πάντα την ανάσα… για το επόμενο βήμα.
Γιατί τελικά δεν ανεβαίνεις για να φτάσεις.
Ανεβαίνεις για να συνεχίσεις.
Σήμερα δεν αναζητώ την καταγωγή μου σε έναν τόπο.
Τη βρίσκω σε κάθε βήμα που κάνω μπροστά.
Σε κάθε ανάσα που βαραίνει και συνεχίζει.
Σε κάθε εικόνα που δεν τραβήχτηκε εύκολα.
Η ζωή —όπως και το βουνό— δεν σου ανήκει.
Τη διασχίζεις.
Και αν είσαι τυχερός…
…προλαβαίνεις να τη ζήσεις.
Ανάσα με την ανάσα.
Βήμα με το βήμα.
Το Everest Base Camp είναι η βασική κατασκήνωση από την οποία ξεκινούν οι αποστολές για την ανάβαση στο Έβερεστ, σε υψόμετρο περίπου 5.364 μέτρων, στα Ιμαλάια του Νεπάλ. Για τους περισσότερους ταξιδιώτες και φωτογράφους αποτελεί έναν εμβληματικό προορισμό ζωής, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα να φτάσουν στην “καρδιά” του ψηλότερου βουνού του κόσμου χωρίς τεχνική αναρρίχηση, αλλά μέσα από μια πολυήμερη και ιδιαίτερα απαιτητική πεζοπορική διαδρομή.
Πανοραμική θέα χωριού στην περιοχή Khumbu του Νεπάλ, στη διαδρομή προς το Everest Base Camp. Ανάμεσα σε δάση, απόκρημνες πλαγιές και χιονισμένες κορυφές, μικροί οικισμοί παραμένουν απομονωμένοι στην “καρδιά” των Ιμαλαΐων. Φωτογραφία: © Φώτης Γιαούρτογλου.
Βουδιστικό προσκυνητάρι και σημαία προσευχής στη διαδρομή προς το Everest Base Camp, με φόντο τις κορυφές των Ιμαλαΐων. Φωτογραφία: © Φώτης Γιαούρτογλου.
Στην περιοχή του Everest, η καθημερινότητα συνεχίζεται ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα χωριά των Ιμαλαΐων. Ένα παιδί παίζει έξω από το σπίτι του, ανάμεσα σε πέτρες, καλάθια μεταφοράς και αυτοσχέδια αντικείμενα που γίνονται παιχνίδια. Φωτογραφία: Φώτης Γιαούρτογλου.
Trekkers ανεβαίνουν μέσα στο χιόνι δίπλα σε βουδιστική stupa (θρησκευτικό μνημείο/ιερό), σε μία από τις πιο απαιτητικές αλλά και εμβληματικές διαδρομές προς το Everest Base Camp. Φωτογραφία: Φώτης Γιαούρτογλου.
Οι κορυφές των Ιμαλαΐων αποκαλύπτονται σε όλη τους την κλίμακα μόνο όταν βρεθείς πραγματικά απέναντί τους. Στη διαδρομή προς το Everest Base Camp, το τοπίο αλλάζει συνεχώς, με βράχους, παγετώνες και χιονισμένες κορυφές να κυριαρχούν στον ορίζοντα. Φωτογραφία: © Φώτης Γιαούρτογλου.
Μια παιχνιδιάρικη στιγμή του Φώτη Γιαούρτογλου στη διαδρομή προς το Everest Base Camp, με φόντο τις χιονισμένες κορυφές των Ιμαλαΐων.
Μία από τις εντυπωσιακές οροσειρές της περιοχής Khumbu στο Νεπάλ, εκεί όπου η πεζοπορία προς το Everest Base Camp μετατρέπεται σε διαρκή επαφή με το ακραίο ορεινό τοπίο των Ιμαλαΐων. Φωτογραφία: © Φώτης Γιαούρτογλου.
