Συνεντεύξεις

ΤΑSNEEM ALSULTAN: “ΘΕΛΩ, ΜΙΑ ΜΕΡΑ, ΝΑ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΔΕΙΞΩ ΣΤΙΣ ΚΟΡΕΣ ΜΟΥ ΠΩΣ ΕΧΟΥΝ ΑΛΛΑΞΕΙ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ”

Η επιτυχημένη Canon Ambassador μιλά για την καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων μέσω της φωτογραφίας!

Η Σαουδαραβικής καταγωγής Αμερικανίδα φωτογράφος ντοκιμαντέρ Tasneem Alsultan είναι  περισσότερο γνωστή για τη δουλειά της σε θέματα φύλων και κοινωνικών θεμάτων στη Σαουδική Αραβία και τη Μέση Ανατολή.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η οποία στάλθηκε από την Canon, περιγράφει το πώς χρησιμοποιεί τη φωτογραφία της για να αλλάξει τις αφηγήσεις που περιβάλλουν τις γυναίκες και τους άνδρες στη Σαουδική Αραβία και τη σημασία της μεγαλύτερης εκπροσώπησης πίσω από το φακό.


Πώς μπήκες στον χώρο της φωτογραφίας;

Το ενδιαφέρον μου για τη φωτογραφία ξεκίνησε όταν ήμουν περίπου εννέα ετών και ζήτησα από τους γονείς μου μια φωτογραφική μηχανή για τα γενέθλιά μου. Μου αγόρασαν μια φτηνή φωτογραφική μηχανή φιλμ με περίπου 30 καρέ πάνω της, στην οποία κατέγραφα τα πάντα.

Επαγγελματικά, η καριέρα μου ξεκίνησε το 2010, όταν μετακόμισα στη Σαουδική Αραβία με τις κόρες μου, και ήθελα να αποτυπώσω τη μετακόμιση και την εμπειρία τους. Εκείνη την εποχή, δεν ήξερα πώς να χρησιμοποιήσω τον φωτισμό ή τις ρυθμίσεις της μηχανής και τις χειροκίνητες λειτουργίες. Είχα τα εργαλεία, αλλά όχι τη γνώση. Πειραματίστηκα και τράβηξα μερικές φωτογραφίες που μοιράστηκα στο Facebook. Κατέληξα να λαμβάνω περίπου 1.000 likes και όλα αυτά τα μηνύματα από ανθρώπους που ήθελαν να τραβήξω φωτογραφίες των παιδιών τους. Στην αρχή, τραβούσα τις φωτογραφίες  με τη μηχανή μου και τις τύπωνα σπίτι για να τις στέλνω σε άλλους και τώρα οι φωτογραφίες μου με γυναίκες από τη Σαουδική Αραβία έχουν παρουσιαστεί σε φεστιβάλ φωτογραφίας σε όλο τον κόσμο.

Έχετε συναντήσει εμπόδια ως γυναίκα φωτογράφος και πώς αισθάνεστε ότι τα έχετε ξεπεράσει;

Εκείνη την εποχή που άρχισα τη φωτογραφία, δούλευα ως λέκτορας διδάσκοντας αγγλικά ως δεύτερη γλώσσα. Δεν είχα υπόβαθρο στη φωτογραφία –στην πραγματικότητα, το μεταπτυχιακό μου ήταν στην ανθρωπολογία– αλλά πάντα είχα ένα όνειρο να κάνω κάτι πιο καλλιτεχνικό. Ποτέ δεν περίμενα ότι μια μέρα θα ήμουν επαγγελματίας φωτογράφος, οπότε κατά μία έννοια το εμπόδιο που αντιμετώπισα ήταν δικό μου – ένα εσωτερικό διανοητικό εμπόδιο. Απλά δεν πίστευα ότι θα τα κατάφερνα. Ωστόσο, μετά από ένα χρόνο που έβγαζα φωτογραφίες παιδιών, μου ζητήθηκε να φωτογραφίσω έναν γάμο. Ήταν σε αυτό το σημείο που επένδυσα πραγματικά στον εαυτό μου ως φωτογράφος, γιατί αν κάποιος σας πληρώνει για να καλύψετε το γάμο σας, τότε πρέπει πραγματικά να ξέρετε πώς να χρησιμοποιήσετε το φωτογραφικό σας εξοπλισμό και να προβλέψετε πότε έρχονται αυτές οι ξεχωριστές στιγμές.

Τι σας ενέπνευσε να συλλάβετε θέματα φύλου και κοινωνικών θεμάτων στη Σαουδική Αραβία;

Η φωτογραφία μου αντικατοπτρίζει αυτό που εστίασα στη διατριβή μου γύρω από τις γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας και την κατανόησή τους για τον εαυτό τους σε σχέση με τους Σαουδάραβες άνδρες. Η Σαουδική Αραβία έχει μια ποικιλία ανθρώπων με διαφορετικό υπόβαθρο, εθνότητες και πολιτισμούς, αλλά όλοι θεωρούν ότι οι γυναίκες λογίζονται ως λιγότερο σημαντικές από τους άνδρες. Μέχρι πριν ένα χρόνο, ο πατέρας μου ήταν ο νόμιμος αρσενικός κηδεμόνας μου. Μου επέτρεπε να ταξιδεύω, αλλά για πολλές γυναίκες οι άντρες κηδεμόνες τους δεν θα το επέτρεπαν αυτό.

Τώρα, με την ηγεσία του πρίγκιπα διαδόχου είμαστε μάρτυρες της αλλαγής. Για παράδειγμα, οι γυναίκες μπορούν πλέον να οδηγούν. Η ανάλυση αυτών των αλλαγών σε μια γραπτή διατριβή είναι τόσο διαφορετική από την ύπαρξη ενός οπτικού αρχείου. Γι’ αυτό είμαι τόσο παθιασμένη με την καταγραφή αυτών των κοινωνικοπολιτισμικών αλλαγών και μια μέρα μπορώ να δείξω στις κόρες μου πώς έχουν αλλάξει τα πράγματα για τις γυναίκες.

Πώς αισθάνεστε για τον τρόπο με τον οποίο οι γυναίκες απεικονίζονται ιστορικά μέσα από εικόνες; Υπάρχουν στερεότυπα ή προκαταλήψεις που αισθάνεστε ότι έχουν ενισχυθεί από φωτογραφίες;

Στις φωτογραφίες, οι γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας τείνουν να απεικονίζονται ως θύματα, και οι άνδρες μας ως θύτες και αυτό δεν είναι πάντα ακριβές. Οι παππούδες μου επέμεναν ότι όλες οι κόρες τους αντιμετωπίζονται όπως οι γιοι τους. Η μητέρα μου υποστηρίχθηκε από τον πατέρα της ώστε να πάει σχολείο, με αποτέλεσμα να γίνει καθηγήτρια και κοσμήτορας ενός πανεπιστημίου. Στην πραγματικότητα, πολλές γυναίκες της γενιάς της έγιναν γιατροί, μηχανικοί και διευθύνοντες σύμβουλοι. Μεγάλωσα περιτριγυρισμένη από γυναίκες που είχαν καριέρες και αυτό δεν αντιστοιχεί με το στερεότυπο που παρουσιάζει τις γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας ως πριγκίπισσες που μένουν στο σπίτι. Οι άνθρωποι ξεχνούν ότι η αλλαγή που βλέπουμε δεν είναι κάτι που συνέβη εν μία νυκτί, αλλά κάτι που συντελείται εδώ και γενιές και  επιβάλλονται από τους γονείς και τους παππούδες μας.

Η δουλειά μου είναι να απεικονίζω τις γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας με περισσότερο σεβασμό από ό,τι συνήθως τους δίνεται. Μπορείτε πάντα να πείτε αν μια φωτογραφία μιας γυναίκας από τη Σαουδική Αραβία έχει τραβηχτεί από άλλη γυναίκα ή από μια ντόπια, επειδή θα αφήσουν χώρο για την ιστορία τους. Μου αρέσει να  φωτογραφίζω τις γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας με τον τρόπο που βλέπουν τον εαυτό τους – τις αφήνω να με καθοδηγούν όταν τις φωτογραφίζω. Συνήθως επιλέγουν την τοποθεσία και τα ρούχα που θέλουν να φορέσουν.

Πόσο σημαντικό είναι να έχεις μια γυναίκα πίσω από το φακό;

Είναι απίστευτα σημαντικό να έχουμε εκπροσώπηση. Ακόμα κι αν δεν κατέγραφα γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας σε σχέση με Σαουδάραβες άνδρες, πρέπει να μπορώ να συσχετιστώ με τα θέματά μου πέρα από το να τα βλέπω ως στερεότυπα. Πολλές γυναίκες σε αυτό το μέρος του κόσμου έχουν περιθωριοποιηθεί και αντιμετωπίζονται στερεοτυπικά από τον υπόλοιπο κόσμο και αυτό είναι απίστευτα επιβλαβές. Δεν υπόκεινται μόνο σε αυτή την άποψη από Σαουδάραβες άνδρες, αλλά και από τον υπόλοιπο κόσμο.

Όταν φωτογραφίζω τα θέματά μου, τους δίνω την ευκαιρία να με κατευθύνουν με τον τρόπο που θέλουν να γίνουν αντιληπτές. Ακόμα κι αν μία από τις γυναίκες έχει κακοποιηθεί, δεν θέλω απλά να τις παρουσιάσω ως θύματα – πολλές από αυτές τις γυναίκες είναι υπερηρωίδες. Για παράδειγμα, μια γυναίκα που φωτογράφισα και ήθελε να πάρει διαζύγιο, πήγε και βρήκε στον άντρα της μια δεύτερη σύζυγο, πλήρωσε την προίκα της και μετά τον χώρισε! Θα ήταν τόσο ανακριβές για μένα να την παρουσιάσω ως κάποια που κακοποιήθηκε σωματικά και συναισθηματικά, όταν ήταν αρκετά δυνατή για να τα κάνει όλα αυτά και να απελευθερωθεί. Υπάρχουν τόσες πολλές γυναίκες που έχουν ξεπεράσει τα εμπόδια και τους περιορισμούς της κοινωνίας, της θρησκείας, ακόμη και της δικής μας κυβέρνησης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι σημαντικό να έχουμε φωτογράφους που σχετίζονται με τα θέματά τους και να προσπαθούμε να τους κατανοήσουμε σε βαθύτερο επίπεδο – όχι μόνο απεικονίζοντας ένα στερεότυπο.

Τι μπορεί να προσφέρει η φωτογραφία σε αυτή την αφήγηση που οι λέξεις δεν μπορούν;

Αντί να γράψω μια διατριβή που μόνο λίγοι άνθρωποι θα διάβαζαν, μια εικόνα μπορεί να είναι τόσο εντυπωσιακή όσο ένα ολόκληρο βιβλίο. Αν αυτή η φωτογραφία προκαλεί συναίσθημα, τότε τα κατάφερα ως φωτογράφος. Αυτός είναι ο στόχος μου- να έχω αντίκτυπο σε ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που μπορεί να μην έχουν ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσουν αυτές τις γυναίκες. Θέλω να αλλάξω τον τρόπο που ο υπόλοιπος κόσμος βλέπει τις γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας και να βοηθάω τους ανθρώπους να σχετίζονται μαζί τους. Συναισθηματικά είμαστε όλοι πολύ παρόμοιοι – θρηνούμε και γιορτάζουμε με τον ίδιο τρόπο, αλλά πολλές από τις διαφορές που βλέπουμε απεικονίζονται από τα μέσα ενημέρωσης.

Πόσο σημαντική είναι η εκπαίδευση και ποια περαιτέρω δράση απαιτείται;

Το όνειρό μου θα ήταν να εκτυπώσω και να εκθέσω τις φωτογραφίες μου κάπου έξω από τη Μέση Ανατολή. Ήδη, οι εικόνες μου έχουν παρουσιαστεί σε φεστιβάλ φωτογραφίας στο Νεπάλ και ο αντίκτυπός του ήταν απίστευτος. Πριν από το φεστιβάλ, ήμουν λίγο ανήσυχη για το ποια θα ήταν η γνώμη του κοινού του Νεπάλ για τις γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας, αλλά αυτό που βίωσα ήταν εντελώς διαφορετικό. Θυμάμαι που ήμουν στο φεστιβάλ και ένας Νεπαλέζος σταμάτησε και κοίταξε μια από τις φωτογραφίες και είπε: «μπορώ να σχετιστώ με αυτή τη γυναίκα. Μόλις χώρισα και είμαι παιδί διαζευγμένων». Ένας άλλος είπε: «ω, σχετίζομαι με αυτή τη γυναίκα και τον αγώνα να μεγαλώσω τα παιδιά μου μόνος μου». Κοίταξαν πέρα από τα ρούχα και τα σπίτια και είδαν τον εσωτερικό κόσμο των απεικονιζόμενων ατόμων. Και αυτός είναι ο στόχος μου ως φωτογράφου: να σπάσω μερικά από αυτά τα όρια!

Mini CV

Γεννημένη στις ΗΠΑ και μεγαλωμένη μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σαουδικής Αραβίας όπου εδρεύει επί του παρόντος, η Tasneem Alsultan είναι ερευνήτρια φωτογράφος, αφηγήτρια και παγκόσμια ταξιδιώτης. Με ένα “περίεργο” μάτι και μια φωτογραφική μηχανή στο χέρι, προσφέρει οικείες και μοναδικές προοπτικές στην καθημερινή ζωή των υποκειμένων της, λέγοντας τις ιστορίες τους από την καρδιά της, ενώ προσπαθεί να εξανθρωπίσει και να συνδέσει την πραγματικότητά τους με το κοινό της. Το έργο της επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στην τεκμηρίωση κοινωνικών ζητημάτων και θεμάτων που βασίζονται στα δικαιώματα στη Σαουδική Αραβία και την περιοχή του Αραβικού Κόλπου μέσω ενός έμφυλου πρίσματος, αμφισβητώντας στερεοτυπικές αντιλήψεις για τη Μέση Ανατολή και απεικονίζοντας μια περιοχή και ανθρώπους που δεν συμμορφώνονται με τις προσδοκίες.

  • Φωτό στην κορυφή της σελίδας: Wikimedia Commons
  • Yπόλοιπες φωτό: από τη σελίδα της φωτογράφου στο Instagram

Θέλεις να μαθαίνεις άμεσα όλες τις ειδήσεις του Photonet;Θέλεις ακόμα περισσότερα νέα για τη φωτογραφία;

 

Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο Ιnstagram

Photonet Newsletter
Kάθε Τρίτη & Πέμπτη όλα τα φωτογραφικά νέα δωρεάν!




Aρθρογράφος

Photonet Staff

Νέα, ειδήσεις, άρθρα, αναλύσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, έρευνες, portfolios και κουίζ, από τo σύνολο των μελών της συντακτικής μας ομάδας, καθώς και από το δίκτυο των ανταποκριτών και συνεργατών του περιοδικού σε όλη την Ελλάδα.

Θέλετε να σας ενημερώνουμε προσωπικά;
   

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο